Tôi Là Bêtô
Tác giả: Nguyễn Nhật Ánh
Thể loại: Tuổi Học Trò
Biên tập Ebook: https://sachmoi.net
Ebook thực hiện dành cho những bạn chưa có điều kiện mua sách.
Nếu bạn có khả năng hãy mua sách gốc để ủng hộ tác giả, người dịch và Nhà
Xuất Bản

Chương 1 - 10
1
Tên tôi là Bêtô. Đó là cái tên chị Ni đặt cho tôi. Đúng ra, cái tên ban đầu là Bêbêtô.
Bạn có biết Bêbêtô là gì không? Chắc bạn nghĩ đó là một loại củ cải? Trật lất rồi, bạn
ơi. Đó là tên của một cầu thủ đội Brazil.
Chị Ni đặt cho tôi cái tên đó chính xác là vào ngày 15 tháng 7 năm 1994, tức là đúng
nửa tháng sau ngày đội tuyển Brazil đoạt chức vô địch giải bóng đá thế giới lần thứ 15.
Đó cũng chính là ngày tôi đặt chân đến nhà tôi. Tất nhiên là nhà tôi hiện nay. Nhà tôi
hiện nay tất nhiên là nhà tôi đang ở.
Phải nói rõ như vậy, vì thông thường, khi nhắc đến hai chữ "nhà tôi" người ta đang
nghĩ đến cái nhà người ta đã rời xa.
Người ta nghĩ đến cái nhà cách đó một trăm mét và lo lắng nói:
- Mưa thế này, không biết nhà tôi có dột không.
Người ta nghĩ đến cái nhà cách đó một ngàn mét và buồn bã nói:
- Không biết giờ này ở nhà tôi mọi người đang làm gì.
Người ta nghĩ đến cái nhà cách đó nửa vòng trái và lần này thì người ta sụt sùi:
- Chẳng biết chừng nào tôi mới được về thăm lại nhà tôi.
Ngày đầu tiên về thăm quê từ một nơi xa lăng lắc, chính bà nội của chị Ni vừa khóc
vừa kể như vậy. Lúc đó tôi đang nằm gặm xương dưới gầm bàn chứ đâu.

2
Bêbêtô! Cái tên cũng hay đấy chứ? Nhưng dài quá.
Đầu tiên chị Ni gọi tôi:
- Bêbêtô.
Sau đó, anh Nghé, anh chị Ni, gọi tôi:
- B... bêtô.
Đến lượt ba chị Ni và mẹ chị Ni gọi tôi:
- Bêtô.
Bạn thấy chưa, càng lớn tuổi, con người ta càng nói ít đi. Họ nghĩ nhiều hơn.
Thế là tôi trở thành Bêtô.
May mà bà nội chị Ni về chơi ít ngày, chưa kịp gọi đến tôi. Nếu không tên tôi có khi
chỉ gọn lỏn:
- Tô.
Mà như thế thì thật buồn cười.

3
Tôi chưa thấy ai mê bóng đá như chị Ni. Tôi biết cái trò đó. Thậm chí biết rành hơn
những người không biết.
Hai mươi hai người chia làm hai phe, rất dễ phân biệt vì họ mặc quần áo khác màu

nhau, cùng tranh giành một vật tròn tròn được gọi là quả bóng. Và một người thứ hai
mươi ba lon ton chạy theo, với cái còi ngậm trên miệng. Đó là ông trọng tài.
Bọn cún chúng tôi cũng hay chơi cái trò nhí nhố này. Nhưng thay vì quả bóng, tụi tôi
giành nhau khúc xương, có khi chỉ là cái đuôi cá nhỏ xíu.
Tất nhiên tụi tôi không chia làm hai phe. Mà vô số phe. Có năm thằng cún là năm
phe. Và mười phe, nếu từ đâu đó chạy tới năm thằng nữa.
Tụi tôi cũng không cần trọng tài. Nếu có thằng nào tự xưng là trọng tài thì hắn cũng
nói cho oai thế thôi. Vì ngay sau đó lập tức tự hắn cũng thành một phe.
Khúc xương tất nhiên hấp dẫn hơn quả bóng. Vì ăn được. Và vì giành nhau một thứ
ăn được, tụi tôi choảng nhau quyết liệt hơn so với các cầu thủ gấp trăm lần. Nhiều khi
nước mắt. Đôi khi máu. Và trên cái nền thường trực là những tiếng rên.
Xưa nay chiến tranh nổ ra cũng chỉ vì miếng ăn. Mặc dù người ta luôn tìm cách che
lấp đi bằng những điều cao cả.

4
Tôi đã thấy chị Ni nhảy cao như thế nào (y như lũ cún bọn tôi lúc giành được khúc
xương) khi đội Brazil đoạt Cúp vàng năm 1994. Và tôi cũng chứng kiến chị Ni đã
buồn bã như thế nào vào cái ngày đội bóng thân yêu của chị bị thất trận trước đội
Pháp bốn năm sau đó.
Chị bỏ ăn một ngày, bỏ ngủ ba ngày và khóc suốt một tuần lễ liền. Chị kêu Zidane là
tên đầu hói đáng ghét, kêu Aimé Jacquet là lão già khùng.
Ba chị bảo:
- Ăn một miếng đi con.

Chị lắc đầu.
Mẹ chị năn nỉ:
- Ngủ một chút đi con.
Chị lắc đầu.
Trước trận chung kết, sáng nào hai cha con cũng chúi mũi đọc các báo thể thao.
Sau trận chung kết, ba chị ôm chăn gối nằm ngủ ngay chỗ cửa ra vào, chặn hết các tờ
báo sớm tuồn qua khe cửa vào tờ mờ sáng hôm sau, đọc vội đọc vàng sau đó vò lại
thành một quả bóng bằng giấy và quẳng hết vào thùng rác.
Ba chị không nỡ để chị xem các bài báo ca ngợi kẻ thù và các hình ảnh đăng quang
của đội bóng vô địch.
Nhưng tôi chưa kịp lôi các tờ báo vo tròn đó ra khỏi thùng rác để nghịch thì chị đã
nhặt sạch.
Buổi trưa đi làm về, ba chị sững sờ khi thấy chị đang ngồi mê mải trước những tờ báo
nhàu nát.
Ba chị không biết, nhưng tôi biết: trong thể thao, tình yêu bao giờ cũng cao hơn hận
thù.

5
Ba chị Ni không biết rất nhiều thứ: chẳng hạn trong thế giới cún chúng tôi, bướng
bỉnh và phá phách bao giờ cũng quyến rũ hơn là đóng vai ngoan ngoãn.
Tôi không thể cắt nghĩa được tại sao trò chơi ưa thích nhất của tôi là gặm tất cả những
gì có thể gặm, xé những gì có thể xé.

Hễ thấy bất cứ vật gì ngay mõm là răng tôi ngưa ngứa.
Tôi nghe người ta nói "mỡ để miệng mèo". Câu đó có lẽ đúng với cái bọn chẳng ra gì
đó. Lũ cún chúng tôi không vậy. Một tảng mỡ đối với tôi không phải lúc nào cũng
hấp dẫn bằng một quyển sách, một cái đồng hồ hay một chiếc giày.
Bạn thử gặm một chiếc giày đi, vừa nhá vừa nhay nhay, vừa lắc mạnh đầu cho nó nảy
qua nảy lại. Thật mê ly. So với cảm giác tuyệt vời này, nhấm nháp một miếng bít-tết
chỉ là thú vui rẻ tiền của bọn mèo bình dân.
Miếng bít-tết sẽ chui tọt vào bụng trong nháy mắt nhưng một chiếc giày hay một
quyển sách thì không vậy. Nó vẫn ở với bạn, cùng chơi với bạn cho đến khi bạn mệt
nhoài còn nó thì lam nham những dấu răng hoặc rách bươm ra.

6
Thành tích của tôi thật đáng nể: Từ khi tôi bắt đầu sống trong nhà tôi, tôi đã xé rách
tám cuốn tập, mười hai cuốn sách, làm hỏng bốn chiếc đồng hồ các loại, làm cho
không sử dụng được năm đôi giày, sáu đôi dép và đặc biệt là làm biến mất hàng chục
đôi vớ của tất cả thành viên trong nhà, với sự cộng tác chặt chẽ của bọn cún hàng
xóm.
Ba chị Ni nhún vai:
- Thằng ranh!
Mẹ chị Ni lắc đầu:
- Đúng là kẻ cướp!
Chị Ni xoa đầu tôi:
- Lớn lên tí nữa, cún nhà ta sẽ thôi phá phách.

Bà cố chị Ni đến chơi, cười móm mém:
- Cún thế mới là cún chứ. Một con cún không nghịch ngợm là một con cún bỏ đi.
Tôi nằm nơm nớp dưới gầm giường, cảm động lấy mũi của mình cạ cạ vào chân bà.
Lời ăn tiếng nói của người già mới sâu sắc làm sao! Tôi muốn hét to lên điều đó
nhưng có một con đê vô hình chắn ngang ước muốn được bộc lộ của tôi.
Một lúc sau, tôi nhận ra mình đang đứng ở giữa nhà, mặc dù tôi không hề nhớ là tôi
đã chui ra khỏi chỗ ẩn nấp từ khi nào. Có lẽ là niềm phấn khích đã dẫn tôi đi.
Chẳng ai nói gì tôi hết. Mọi cặp mắt đều lặng lẽ nhìn tôi.

7
Một con cún không nghịch ngợm là một con cún bỏ đi. Bà cố chị Ni nói đúng. Nhưng
một con cún nghịch ngợm quá mức có khi còn bỏ đi sớm hơn. Ở đây tôi muốn nói
đến chuyến du hành vào một thế giới mà tôi tin là vô cùng lạnh lẽo và hoang vắng.
Tại sao tôi lại nói như thế?
Đó là vì những chiếc áo và những chiếc quần. Bạn đã nghe tôi khoe thành tích ở trên
kia. Tôi đã phá hỏng rất nhiều thứ: giày dép, sách vở, những đôi vớ. Và cả những
chiếc đồng hồ. À, sẽ không thừa nếu tôi bổ sung thêm vào bảng liệt kê đầy ấn tượng
của mình thành tích mới nhất: Mới hôm qua đây thôi, tôi đã kịp biến chiếc điện thoại
cầm tay của ba chị Ni thành một thứ rất thích hợp nằm trong thùng rác.
Nhưng còn những chiếc áo và những chiếc quần, chúng cũng đáng để tôi nhâm nhi
lắm. Nhưng tôi vẫn chưa có cơ hội. Đó là thứ con người thích treo trên những mắc áo
cao thật cao. Một ý thích thật là bệnh hoạn. Trong khi tôi thì quá thấp bé để có thể lôi
chúng xuống.

Dĩ nhiên thỉnh thoảng tôi cũng cắn được những cái gấu quần lúc mọi người lượn lờ
trước mặt tôi. Nhưng chẳng có gì đáng kể. Tôi chưa kịp nhay cho thỏa thích đã bị giật
ra. Những lúc đó, tôi cảm thấy tổn thương ghê gớm.
Khi bạn không được làm điều bạn muốn làm, có lẽ bạn cũng cảm thấy tự do bị tước
đoạt.

8
Như vậy, vấn đề không nằm ở những chiếc áo và những chiếc quần. Chúng chỉ là
phương tiện để tôi thể hiện sự tự do và nghiền ngẫm về tự do khi tôi không nhay được
chúng.
Nhưng tôi có cách của tôi. Không ai chịu ban cho tôi cơ hội thì tôi tự tạo ra.
Tôi đến gần những cái mắc áo đính chặt vào tường khi cả nhà đi vắng. Và dùng mõm
ủi một chiếc ghế con vào sát tường.
Trên đó, tôi nhảy chồm chồm. Vẫn hoàn toàn tuyệt vọng. Khi tôi nhảy lên, mõm tôi
và những chiếc lai quần không quá xa nhau. Chỉ cách một gang tay. Có khi chỉ nửa
gang.
Nhưng nửa gang tay phù du đó, tôi biết là khoảng cách vời vợi cho đến chừng nào tôi
lớn thêm chút nữa.
Hôm đó, tôi đánh vật với độ cao mệt nhoài, chẳng được tích sự gì.
Cuối cùng, như có ai thắp nến dưới da tôi. Lòng tự ái của tôi được đốt cháy. Cú nhảy
cuối cùng, tôi phóng bằng tất cả sức lực mà tôi vét được đến gam cuối cùng.
Tôi táp được chiếc quần. Nó và tôi cùng rơi xuống.
Tôi rơi nhanh hơn chiếc quần, hoàn toàn không kiểm soát được thăng bằng. Đầu tôi

chúc xuống, không giống kiểu cún, và va thật mạnh vào mép chậu sành bên dưới.
Máu phụt ra, tôi đoán thế, vì vừa rên ư ử tôi vừa dõi mắt theo một vệt gì đó màu đỏ
đang chảy ngoằn ngoèo trên nền nhà. Trước khi thiếp đi, dường như tôi đang đau đớn
nghĩ: Lẽ nào để có được chút xíu tự do, tôi phải trả giá bằng máu?

9
Chị Ni về, lúc tôi vẫn chưa tỉnh dậy. Nhưng chắc là tôi rên lên trong giấc mơ.
Trong giấc mơ, tôi thấy tôi được bế lên trong vòng tay dịu dàng. Rồi tôi thấy tôi được
đặt trên một vật gì đó ấm áp và mượt mà, có vẻ là một tấm chăn. Sau đó, có mười cục
bông gòn mềm mại bò trên đầu tôi, đó là những ngón tay dịu dàng của chị Ni.
- Cưng khờ quá, cún ngoan của chị.
Dường như chị Ni nói thế, hoặc là tôi tưởng tượng đã nghe thấy những lời như thế.
Trong một thoáng, tôi thấy vết thương trên đầu dịu đi mặc dù chị Ni bắt đầu bôi một
thứ thuốc gì đó khiến da thịt tôi bỏng rát như có ai áp vào một miếng sắt nung đỏ. Bạn
cũng thế thôi, trong cơn đau đớn hoặc sầu muộn, những lời như thế sẽ làm bạn thấy
ấm lòng xiết bao! Cảm giác đau đớn đột ngột lùi xa và sẽ không có gì là ngạc nhiên
nếu cuối cùng nó biến mất.
Những ngày sau đó, tôi để ý thấy trên sàn nhà luôn có một chiếc áo và một chiếc
quần. Dĩ nhiên là áo cũ và quần cũ, chị Ni đặt sẵn ở đó, có lẽ chị không muốn tôi đổ
máu chỉ để chinh phục thứ tự do treo trên những mắc áo.

10
Tôi đã có dịp viếng thăm nhà bà cố chị Ni.

Đó là một căn nhà nhỏ nằm sâu trong hẻm, hàng rào kết bằng những dãy hoa giấy đỏ
hồng. Chui ra chui vào qua các lỗ hổng dưới chân dãy rào đó quả là một trò chơi hấp
dẫn với bọn cún chúng tôi. Nằm trên tay chị Ni, ngọ nguậy đầu và rướn cổ nhìn
thoáng qua, tôi đã xuýt xoa thầm về phát hiện đó.
Phía sau dãy rào là một vuông sân nhỏ, với một cây ổi và một cây mận. Cả hai đều sai
trái vào ngày tôi đến. Hoa ổi và những trái mận bé tí đêm hôm trước bị gió đánh rụng,
rải rác đầy sân như những mảnh sao vỡ.
Chị Ni rất yêu mến và tự hào về bà cố của mình. Lý do là bạn cùng lớp với chị chẳng
người nào còn bà cố hay ông cố. Tất cả các bậc lão trượng đó đều đã qua đời.
Đám bạn chị đến nhà, gặp lúc bà cố đang ở chơi, bao giờ chị cũng giới thiệu một cách
hãnh diện:
- Bà cố mình đó.
Những lúc ấy đám bạn chị tròn xoe mắt, há hốc miệng ra.
Sau đó, tất cả bỗng nhiên nói năng khe khẽ, đi lại rón rén. Tôi nằm trong góc nhà
quan sát họ, thấy họ không ngừng len lén ngắm bà, ánh mắt hiếu kỳ như đang chiêm
ngưỡng một kỳ quan. Thậm chí vẻ mặt họ còn toát lên vẻ thành kính, giống như họ
đang đứng trước một ngôi miếu thờ được dựng lên từ trăm năm trước.
"Bà cố", thật là quý hiếm. Cho nên cũng thật là tuyệt.

Chương 11 - 20
11
Bà cố chị Ni là người rất yêu loài vật, đi chưa tới cổng nhà bà chiếc mũi tôi đã cho tôi
biết điều đó.
Quả vậy, trong nhà bà có ba con mèo và bốn con chó. Bà đặt tên chúng như tên
người, có lẽ đó là cách bày tỏ tình yêu thương của bà.
- Phi Hùng!
Thoạt tiên nghe bà gọi, tôi không nghĩ là bà gọi con mèo tam thể đang khoanh tròn
trên nóc tủ.
Phi Hùng nhảy tót xuống, âu yếm sà vào lòng bà. Tôi phát hiện ra đó là một ả mèo và
tôi vô cùng buồn cười về cái tên rặt mùi nam nhi của ả.
Nhưng cái tên trái khoáy đó có vẻ không phải là một gánh nặng đối với ả. Ả co người
trong lòng bà, lim dim mắt, vẻ thỏa mãn và phớt đời.
Đặc ân của bà dành cho ả mèo khiến bọn chó điên tiết. Bốn gã trước đó đang hè nhau
quây tròn lấy tôi, mũi không ngừng khịt khịt. Cả bọn nhìn tôi với vẻ cảnh giác, như
thể tôi là kẻ đột nhập trái phép vào vương quốc của bọn chúng, mặc dù làm thế bọn
chúng cũng không đủ tạo ra cảm giác về sự thù địch vì ngoại hình của bốn đứa trông
giống như những quý ông tốt bụng.
Khi ả mèo cuộn mình trong lòng bà và cố tình cất lên những tiếng gừ gừ du dương
đượm vẻ sảng khoái thì bốn gã lập tức bỏ mặc tôi đứng trơ ra đó. Bọn chúng đổ xô lại
chỗ đi-văng, ngóc cổ lên hậm hực nhìn ả mèo. Từ xa tôi không nhìn thấy vẻ mặt của

bọn chúng nhưng tôi biết chắc ánh mắt của bọn chúng đang rực lên.
Khi một kẻ được đối xử đặc biệt hơn những kẻ khác, tự nhiên hắn trở thành cái gai
trong mắt những kẻ còn lại.
Dù bản thân hắn và những kẻ không ưa hắn, xét cho cùng thì cũng chẳng ai ác độc gì.

12
Trong bọn, thằng có tên Laica là thằng hung hăng nhất, có lẽ vì hắn trẻ nhất. Hắn chỉ
hơn tôi có vài tháng tuổi.
Các bậc có tuổi thường nghĩ chán rồi mới làm. Cũng có thể nghĩ chán rồi chả thèm
làm gì hết. Còn ở tuổi của hắn, và của tôi nữa, muốn gì là làm ngay. Rồi sau đó mới
ngồi ngẫm nghĩ tại sao mình lại làm thế, thường là trong đớn đau và dằn vặt. Để rồi lại
quên rất nhanh, thiệt là may. Vì đó là tính bồng bột, người ta nói thế và tôi cũng tin
như thế. Cũng như tôi tin rằng đó không chỉ là tính cách của tuổi trẻ, mà còn là phẩm
chất của các nhà thơ và các nhà cách mạng.
Lúc này thằng Laica đang nhảy chồm chồm, cố được là kẻ đầu tiên phóng lên đi-văng.
- Hư quá, Laica!
Bà quát khẽ, giọng âu yếm. Cái đó người ta gọi là mắng yêu thì phải.
Laica nhận ngay ra giọng điệu đó. Và hắn ngồi xuống trên mông hắn, đuôi ve vẩy. Ba
gã kia ngồi xuống theo. Cũng đuôi ve vẩy.
Bạn thấy không, ở đời đôi khi giọng nói quan trọng hơn lời nói gấp trăm lần. Con
người ta có khả năng thể hiện tình cảm bằng giọng điệu. Ngôn ngữ trong trường hợp
này chỉ là cái vỏ, chẳng có ý nghĩa gì. Chẳng biết bạn nghĩ thế nào; riêng tôi, tôi chẳng
thấy gì là trái khoáy. Chúng tôi cũng thế thôi.

Chúng tôi thể hiện tình cảm bằng đuôi.

13
Thằng Laica theo chị Ni về nhà tôi chơi.
Thằng chúa quậy. Hắn vùng vẫy rất ghê, chị Ni không thể nào giữ nổi hắn trong tay.
Bỏ hắn vào trong giỏ, hắn giãy giụa như thể kiếp trước hắn là sư tử.
Cuối cùng, bà cố phải đi theo. Bà ngồi xe xích lô, ẵm thằng bợm trên tay, lúc đó hắn
mới chịu im.
Nhưng tới nhà tôi rồi thì hắn rất khoái. Tôi bày cho hắn chơi trò gặm quần áo và giày
dép. Nhìn cái cách hắn nhay các thứ một cách thuần thục tôi biết tỏng hắn là bậc thầy
trong nghệ thuật này. Có khi hắn còn hơn tôi một bậc khi hắn tấn công cả cục xà
phòng là thứ mà tôi không tài nào ngửi nổi.
Chơi chán chê, hắn mới sực nhớ đến bà. Thế là hắn cuống quít đi tìm. Tôi nhìn bộ
tịch quýnh lên của hắn, cảm thấy hơi bất nhẫn. Vì tôi biết bà đã ra về từ lâu.
Ngay từ tiếng kẹt cửa đầu tiên.

14
Từ bữa đó, thằng Laica bỏ ăn. Nói chính xác thì hắn chưa hề ăn một bữa nào ở nhà
tôi.
Laica nằm bẹp trước đĩa thức ăn chị Ni đặt ngay trước mũi hắn. Hắn không buồn đánh
hơi, cũng chả nhúc nhích, như thể hắn là một con chó bằng gỗ.
Cho đến bữa tối cũng vậy. Hắn vẫn đeo bộ mặt của kẻ cảm thấy đời chẳng có gì đáng

sống.
Tôi ăn xong phần của mình, lân la đến gần hắn và thú thật tôi không thể nào ngăn
được cảm giác thèm thuồng khi nhìn vào đĩa thức ăn trước mặt hắn.
Đó là một khẩu phần đặc biệt, như dành cho vua chúa. Toàn tôm thịt cá. Thêm pa-tê,
chả lụa. Tôi chưa bao giờ được chiêu đãi thịnh soạn như thằng bợm này. Thậm chí
ngay cả chị Ni cũng chưa chắc đã được ăn sang như thế.
Thằng Laica lại càng không. Ở nhà bà, hắn ăn uống kham khổ, đạm bạc. Tôi đã thấy
hắn và ba đứa còn lại sục mõm vào đĩa cơm trộn xương cá, giành nhau như những kẻ
khốn cùng.
Nhưng có vẻ như hắn không khoái làm vua.
Bằng thái độ của mình, hắn như muốn nói cái thế giới đơn sơ nghèo khổ ở nhà bà mới
là nơi hắn sống thanh thản, không một chút than phiền.

15
Thằng Laica bỏ ăn qua ngày thứ hai thì chị Ni đành nhấc máy điện thoại gọi cho bà.
Khi chị Ni vừa buông ống nghe xuống, tôi thấy thằng Laica nhảy bắn một phát lên
không, biểu diễn một cú san-tô ba vòng rồi ngã đánh uỵch xuống nền nhà.
Như một tấm thảm tự cuộn mình, hắn lăn thêm cả chục vòng, vô cùng phấn khích, va
cả vào bàn ghế và chân giường.
Nhưng hắn không hề rên lên một tiếng. Những lúc như vậy, có lẽ con người ta không
cảm thấy đau đớn về thể xác. Bọn cún chúng tôi càng xem đó là chuyện vặt.
Chiều, bà đi chưa tới nhà, thằng Laica đã nhào ra đằng trước, chồm hai chân lên tấm
cửa lưới, miệng rít lên từng tràng mừng rỡ, đuôi ngoáy tít.

Tôi nhìn hắn, bắt gặp mình đang cảm động.
Tôi cũng thế thôi. Nếu bị bứng ra khỏi mảnh đất quen thuộc của mình, chắc tôi cũng
sẽ héo rũ.
Mỗi người sẽ héo theo cách của mình.
Tươi như hoa lan hoa huệ nghe nói cũng là một cách héo.

16
Ha ha, có chuyện này thật là vui. Tôi đã thấy chị Ni bị mẹ cho ăn đòn.
Tối đó, chị Ni đi chơi với đám bạn học, vui vẻ như thế nào đó mà rốt cuộc tận khuya
mới về tới nhà.
Tới mười giờ thì ba chị Ni và mẹ chị Ni bắt đầu nôn nóng đi ra đi vô, với tôi chạy lon
ton phía sau.
Trực giác của loài chó mách cho tôi rằng mọi chuyện đều tốt lành, không có gì phải lo
lắng. Nhưng tôi lại chẳng nghĩ ra cách nào xoa dịu nỗi bất an trong lòng họ. Điều duy
nhất tôi có thể làm là họ đi ra tôi đi ra, họ đi vô tôi đi vô.
Tôi lẽo đẽo làm chiếc đuôi của họ, như chiếc đuôi của tôi đang làm chiếc đuôi của tôi.
Chị Ni về nhà lúc mười một giờ hai mươi. Đón chào chị ở ngay cửa là vẻ mặt rất phức
tạp của mẹ chị, giận dữ, vui mừng, xúc động - cùng một lúc.
Ba chị đứng thụt lui ra sau một chút, như không muốn mình là người đầu tiên mắng
con gái, mặc dù không thể nói là vẻ mặt ông không nhàu đi vì vật lộn với đủ thứ cảm
xúc.

17
- Sao giờ này con mới về?
Mẹ chị Ni hỏi, có vẻ khó khăn lắm bà mới giữ cho giọng mình nói đừng run lên.
Chị Ni giải thích.
- Thế sao con không gọi điện về nhà?
Chị Ni bảo quên.
- Quên thì phải đánh vài roi cho lần sau đừng quên nữa!
Mẹ chị Ni nói, vẻ mặt cho biết đó không phải là câu nói đùa.
Bà đi ra sau nhà, một lát trở lên với cây chổi lông gà trên tay.
- Thế nào, con đồng ý chứ?
- Dạ.
Chị Ni đáp rất nhanh, chị nằm sấp mặt trên đi-văng.
Tôi rón rén lùi vào góc nhà và hồi hộp giương mắt nhìn ra, tim thắt lại.
Khi người thân yêu của bạn lâm vào nghịch cảnh đó có lẽ bạn cũng giống như tôi,
tưởng như địa ngục đang trút xuống đầu mình.

18
Mẹ chị Ni nhịp cây chổi trong lòng bàn tay, hỏi:

- Tội quên này theo con xứng đáng nhận mấy roi?
- Theo con là ba roi.
Tiếng chị Ni vọng lên từ đâu đó, chỗ hai cánh tay đang khoanh tròn dưới mặt, giọng
bình tĩnh như đang trao đổi với mẹ về chuyện làm bánh kem - nên bỏ thêm mấy
muỗng đường là vừa.
- Có lẽ một roi là đủ nhớ đời rồi.
Ba chị Ni nói giọng khàn khàn như thể ông đang che miệng bằng một chiếc khăn tay.
Tôi nhìn ông, chỉ thấy phía sau lưng, nhưng khi ngọn roi vút xuống tôi có thể hình
dung khuôn mặt ông se lại như thế nào.
Trong khi đó nom chị Ni rất tươi tỉnh.
Chắc chị hiểu mẹ chị yêu chị không kém gì ba chị.
Chỉ khác là mẹ chị dũng cảm hơn. Và tất nhiên là dám chịu trách nhiệm hơn.

19
Chị Ni kể cho tôi nghe câu chuyện về ông Bá Du.
Tại sao chị kể với tôi chuyện này? Có lẽ do cái cách tôi nhìn chị sau khi chị bị ăn đòn.
Chắc là lúc đó mắt tôi ươn ướt. Tôi đã dụi mặt vào lòng chị và rên ư ử như thể chính
tôi chịu nạn vào cái đêm xui rủi đó.
Chị bảo ông Bá Du làm quan rất to, ra ngoài thì rất mực oai vệ nhưng về nhà vẫn kính
sợ mẹ một phép. Mỗi khi làm điều gì lầm lỗi, ông vẫn bị mẹ bắt nằm sấp trên đi-văng
(à quên, hồi đó chưa có đi-văng, chắc là ông nằm trên chiếc tràng kỷ) để đánh đòn.

Ông biết mình sái quấy, nghiến răng chịu đau, không bao giờ khóc. Thế nhưng một
bữa kia ông khóc. Khóc rất to.
Mẹ ông ngạc nhiên:
- Mọi lần con không khóc, sao hôm nay lại khóc? Chẳng lẽ mẹ đánh oan con?
Ông sụt sịt:
- Thưa mẹ, không phải thế. Mọi lần con không khóc vì mẹ đánh rất đau, con biết mẹ
còn khỏe mạnh. Bữa nay thấy mẹ đánh không đau chút xíu nào, biết mẹ đã già yếu, vì
thế mà con không cầm được nước mắt.
Chị kể xong, vui vẻ nói:
- Cưng thấy chưa. Ông Bá Du làm quan to mà còn bị mẹ đánh đòn, chị mới học lớp
mười, việc gì cưng phải buồn cho chị?
Chị Ni kể chuyện cho tôi nghe, thực ra là tự nói với chính mình. Chị nghĩ là tôi không
hiểu được, trong khi tôi hiểu hết. Tôi chỉ không hiểu mỗi một điều tại sao bị đòn đau
thì không khóc, còn bị đòn nhẹ hều thì lại khóc.
Chỗ này tôi khác ông Bá Du gì gì đó. Hễ bị đòn càng đau thì tôi khóc càng to.

20
Tôi có thể chứng minh điều đó, với những gì liên quan đến lão Hiếng.
Lão Hiếng dĩ nhiên có một cái tên như mọi người. Nhưng tôi ghét lão đến mức không
thèm gọi tên lão. Lão hiếng mắt, tôi bèn gọi lão là lão Hiếng. Cả bọn cún trong khu
nhà tập thể tôi ở cũng gọi lão bằng cái biệt danh đó. Nói chung, không đứa nào trong
bọn tôi ưa nổi lão.

Bây giờ thì bọn cún chúng tôi đều không nhớ lão tên thật là gì. Khi người ta không
còn nhắc đến tên một ai đó, người đó sẽ bị xóa sạch khỏi ký ức của cộng đồng. Nếu
bạn là một nhân vật, bằng cách đó người ta sẽ xóa tên bạn khỏi lịch sử dễ như phủi
một hạt bụi.
Với bọn tôi, lão Hiếng thật đã chết. Còn cái lão Hiếng lúc nào cũng ngứa chân đá vào
bụng bọn cún chúng tôi những cú đau điếng là một lão hung thần đột ngột mọc lên
như một thứ nấm độc trong thế giới yên bình của khu tập thể.
Bọn cún chúng tôi căn bản là thân thiện với loài người. Loài người yêu thương chúng
tôi và chúng tôi đáp lại bằng một tình cảm còn sâu sắc hơn. Tình cảm đó không cần
phải học. Nó như một thứ bản năng có sẵn trong máu. Thậm chí, tình yêu và lòng tin
vô điều kiện đó có thể được coi như một phẩm giá.
Nhưng không phải những gì thuộc về loài người đều tốt. Lão Hiếng thuộc về loài
người. Nhưng lão không tốt.
Vì thế chúng tôi phải trả giá cho sự tin cậy của mình. Khi bạn quá tin cậy hoặc sùng
bái một ai, chắc chắn bạn không bao giờ đề phòng, thậm chí nghi ngờ. Và đôi khi bạn
chết vì niềm tin ngây thơ của mình.

Chương 21 - 40
21
Lão Hiếng luôn tìm cơ hội sút vào bọn tôi như sút vào một quả bóng và vẻ mặt lão
trông rất hả hê khi nhìn bọn tôi bị đá văng đi và khóc lên đau đớn.
Khác với chị Ni, lão Hiếng không có khả năng nghe được tiếng khóc của lũ cún chúng
tôi. Lận trong người một trái tim vô cảm, có vẻ lão không thấu được nỗi đau của kẻ
khác. Nhưng cũng có thể lão biết hết nhưng lão lấy đó làm trò vui.
Tôi khóc rất to mỗi khi bị lão độc ác đó đá tung vào tường.
Tôi khóc vì đau và vì tức. Tức lão hung thần đó thì ít mà tức chính mình thì nhiều. Đã
bị lão giở trò cục súc bao nhiêu lần nhưng rồi tôi lại quên béng đi mất. Lần sau tôi lại
mải chơi lúc lão đi ngang. Và lại ăn một cú đá vào be sườn đau thấu trời xanh, thêm
tiếng cười hềnh hệch của lão như muối xát vào vết thương.
Không chỉ riêng tôi, bọn cún hàng xóm đứa nào cũng bị bầm dập với lão Hiếng không
dưới chục lần. Thật khó mà đề phòng lão, đơn giản vì lão mang bộ mặt của con
người.
Tới lần thứ mười một thì bọn tôi khôn ra. Bọn tôi không ngờ nghệch đánh giá kẻ khác
bằng mắt nữa. Khi bạn nhìn quá nhiều thứ không cần thiết trong cuộc đời, bạn khó
mà sàng lọc được các ấn tượng. Tâm trí bạn sẽ bị nhiễu và con mắt khi đó có khả
năng đánh lừa bạn. Thị lực của bọn tôi vốn cũng chẳng tinh anh gì.
Bọn tôi bắt đầu dùng mũi để phân biệt người tốt kẻ xấu. Từ đó, bọn tôi không còn vô
cớ bị ăn đòn của lão Hiếng nữa.

22
Nếu giỏi ngụy trang, kẻ ác có thể nở nụ cười từ bi và thốt lên những lời ngon ngọt như
vớt ra từ một hũ đường. Nhưng hắn ta vẫn không che giấu được cái mùi ác. Đó là một
thứ mùi rất khó diễn tả. Nó chua chua, lờm lợm và dĩ nhiên phát ra từ một tâm hồn xú
uế.
Mãi về sau này tôi mới biết bọn cún chúng tôi chỉ được coi là thực sự trưởng thành khi
đã học được cách nhìn đời bằng... mũi. Đó là khác biệt quan trọng nhất giữa chúng tôi
và loài người. Và điều đó cắt nghĩa tại sao trong thế giới chúng tôi có thể có đớn đau,
có bất hạnh, cả chết chóc, nhưng hầu như không có cái gọi là bi kịch.
Nhờ cái mũi thông tuệ đó, lịch sử của chúng tôi chưa bao giờ nhầm lẫn, nên chưa bao
giờ phải bôi xóa hoặc viết lại. Cũng với lý do đó, chúng tôi chưa hề sản sinh ra gã cún
nào có tên là Shakespeare. Bởi điều đó thực sự là không cần thiết.

23
Một thời gian dài, lão Hiếng không đá chúng tôi được thêm cú nào. Có lẽ vì vậy mà
lão có vẻ buồn bã. Mặt lão ngày càng héo đi, quắt lại như quả nho khô, trông lão như
kẻ đến từ một vùng dịch.
Từ trong các xó cửa, bọn cún chúng tôi không ngừng hồi hộp theo dõi lão. Tôi chưa
từng nghe nói có ai đã lâu không làm được việc thiện mà sinh bệnh. Nhưng vì không
còn cơ hội làm điều ác mà lần này rất có thể lão Hiếng chán sống cũng nên.
Trong những ngày đó, như được số phận bù đắp, tôi sung sướng đón nhận một người
bạn mới: Binô. Binô là một thằng cún trắng như một con chó bằng bông. Lông nó xù
ra bốn phía khiến ngày đầu tiên tôi không thấy đuôi nó đâu.

- Mày là thằng nhóc cụt đuôi à? - Tôi tò mò hỏi.
Binô trả lời bằng một động tác hết sức kỳ cục. Nó cứ xoay tròn trên bốn chân khiến
tôi phải đi lòng vòng và không ngừng dán mắt vô mông nó.
Tôi nhìn thấy mông nó động đậy và chốc sau, trước cặp mắt ngạc nhiên của tôi một
chiếc đuôi nhỏ xíu từ trong mớ lông trắng ngúc ngoắc thò ra. Chiếc đuôi trắng và
ngắn, trông giống một viên phấn bảng ai đánh rơi giữa bụi lau.

24
Tôi từng biết có những con cún tên là Binô. Đó là cái tên phổ biến của loài chúng tôi.
Thằng Binô này, tôi tưởng cũng thế, nghĩa là không có gì đặc biệt. Gọi thằng Binô là
Binô cũng như gọi cục đá là cục đá, cái bàn là cái bàn.
Nhưng dần dần tôi nhận ra thằng Binô hấp dẫn hơn cục đá hay cái bàn nhiều.
Một hôm, nó hỏi tôi:
- Sống trên đời điều gì là thú vị nhất?
Chưa từng có ai hỏi tôi một câu như thế bao giờ.
Tôi suy nghĩ một lúc rồi ngập ngừng đáp:
- Nhai một chiếc giày.
- Ừm, điều đó thật là thú vị - Binô tán thành, rồi hỏi tiếp:
- Thế còn điều gì thú vị nữa?
Tôi lại nghĩ, cặp mông đong đưa. Con người nghĩ ngợi thì lúc lắc cái đầu. Bọn tôi thì
lúc lắc cái mông.

- Lăn tròn trên sàn nhà sao cho cả người lấm lem - Một lát, tôi nói.
- Hay đấy! Gì nữa?
- Xực một khoanh xúc xích thật to.
- Gì nữa?
Lúc đó lão Hiếng đi ngang qua.
Tôi thụt sâu người vào trong kẹt cửa. Và nói:
- Đớp cho lão đó một phát.

25
Tôi chỉ trả lời thằng Binô được hai mươi hai lần. Sau đó thì tôi không nghĩ ra điều gì
thú vị ở trên đời nữa. Ăn, ngủ, chơi... tôi đã liệt kê không sót một thứ gì, kể cả cái thú
hết sức bậy bạ là tè lên tấm thảm chùi chân đặt ở ngưỡng cửa. Không ai trong nhà hài
lòng về hành động đó của tôi, và tôi cũng biết không nên làm thế nhưng không hiểu
sao mỗi khi bụng tưng tức tôi lại không cưỡng được ước muốn leo lên tấm thảm. Có
bao giờ bạn biết một điều gì đó là sai mà bạn vẫn cứ làm không?
Trước vẻ mặt ngẩn ra của tôi, thằng Binô nói:
- Chỉ có hai mươi hai điều thú vị ở trên đời thì quá ít.
Tôi tò mò nhìn nó:
- Thế theo mày có bao nhiêu điều thú vị cả thảy?
- Ít nhất là ba trăm hai mươi lăm điều.
Thằng Binô làm tôi há hốc mõm. Tôi không nghĩ cuộc đời lại có nhiều điều thú vị đến

thế.
Tôi nghi thằng cún này lòe tôi. Nhưng khi nó kể ra thì tôi biết là nó nói thật.

26
Thằng Binô lần lượt kê khai những điều mà nó cho là thú vị:
- Nhặt quả bóng chị Ni vừa liệng ra xa và được khen.
- Có thêm một người bạn mới.
- Lần đầu tiên bắt được chuột.
- Biết được nơi mẹ chị Ni cất hộp phô mai.
- Tình cờ nhặt được một khúc xương khi đi dạo.
- Được ăn khi thật đói.
- Nhìn thấy nắng sau những ngày mưa.
- Tìm thấy đường về khi đi lạc.
- Cào thủng được nền nhà.
-.......
Tôi không rõ thằng Binô có kể hết ba trăm hai mươi lăm điều thú vị trong buổi sáng
hôm đó hay không. Vì tôi đã thiếp đi giữa chừng câu chuyện dài ơi là dài của nó.
Được ngủ thỏa thích khi buồn ngủ cũng là một điều vô cùng thú vị.

27
Tôi không đồng ý hoàn toàn với Binô về những gì nó nói. Chẳng hạn khi thằng Binô
cho rằng thú vị là vồ được một con chuột nhắt rồi thả cho nó chạy đi.
Tôi nói:
- Thế thì chả thú vị gì.
- Rất thú vị - Binô khăng khăng.
- Ai lại vồ được rồi thả ra!
- Thế mới thú vị.
Tôi bắt đầu mất bình tĩnh:
- Sao mày bảo một trong những điều thú vị là lần đầu tiên bắt được chuột?
Thằng Binô bướng bỉnh:
- Và một trong những điều thú vị khác là thả cho nó chạy đi. Thậm chí điều này còn
thú vị hơn là khi mình tóm được nó.
Thằng Binô vừa nói vừa rung rung những sợi ria. Trông nó rất giống một nhà hiền
triết. Có lẽ tôi chưa đủ sâu sắc để hiểu những điều nó nói.
Hơn nữa, tôi chưa bắt được chuột bao giờ. Nên tôi không có dịp buông tha một con
chuột để xác nhận những gì thằng Binô nói là đúng hay không đúng. Nhưng tôi biết
một ngày nào đó nếu tôi tóm được một chú chuột nhắt thế nào tôi cũng thả cho nó
chạy đi.

28
Một trong ba trăm hai mươi lăm điều thú vị, theo Binô, là biết được những gì người
khác không biết.
Một buổi sáng, chị Ni rên lên với đĩa cơm chiên:
- Mẹ ơi, hôm nay con không muốn ăn sáng.
Mẹ chị Ni hỏi:
- Sao thế con?
Thằng Binô lấy chân nó khều chân tôi:
- Chị Ni muốn ăn bánh mì ốp-la.
- Tao biết mà.
Tôi nói, vì tôi cũng từng chán ăn sáng. Và chán ăn sáng với bọn tôi (và với cả chị Ni
nữa) không có nghĩa là chán ăn sáng. Chỉ là chán ăn một món này và thèm ăn một
món khác.
- Con ốm à?
Mẹ chị Ni lại hỏi với giọng lo lắng. Ở dưới gầm bàn, tôi nhìn thằng Binô và bằng ánh
mắt tôi thầm công nhận với nó rằng quả là thú vị khi dễ dàng hiểu được những điều
mà người khác phải khó khăn lắm mới nắm bắt được.

29
Rất nhanh, tôi và thằng Binô đồng ý ngay rằng năm nay chị Ni đã lớn. Và hai đứa tôi

cũng đồng ý một cách khoái trá rằng mặc dù đã lớn, chị Ni vẫn thích dùng thứ ngôn
ngữ của trẻ con.
Dĩ nhiên, đối với người lớn thì ngôn ngữ trẻ con cũng giống như một thứ ngoại ngữ.
Tôi tiếc mình không phải là nhà thông thái. Nếu không, tôi sẽ soạn một cuốn từ điển
"TRẺ CON - NGƯỜI LỚN". Giống như từ điển "ANH - VIỆT" hay "PHÁP - VIỆT"
vậy.
Đại khái nó sẽ như thế này:
- Mẹ ơi, con nhức đầu.
(có nghĩa) Mẹ ơi, con muốn nghỉ học sáng nay.
- Mẹ ơi, hôm nay tháng mấy rồi?
(có nghĩa) Mẹ ơi, sắp đến sinh nhật con rồi đó.
- Mẹ ơi, ngày mai trời có mưa không hở mẹ?
(có nghĩa) Mẹ ơi, ngày mai dẫn con đi siêu thị nha mẹ.
-......
Tôi nói ý nghĩ của tôi và thằng Binô lập tức tán thành.
Nó bổ sung:
- Câu này nữa, chị Ni rất hay dùng, nhất là khi trò chuyện qua điện thoại hay chat qua
internet: Bạn chờ tôi chạy đi uống nước chút nha.
Tôi tròn mắt:
- Nghĩa là gì?

- Nghĩa là: Tôi phải đi toilet!

30
Đôi khi tôi hay nằm mơ.
Rất nhiều lần tôi mơ thấy tôi và thằng Binô đi dạo trên cánh đồng cỏ non tơ được
trang điểm rất nhiều hoa dại li ti tr...